Ulga na start dla JDG w Polsce: kto może skorzystać z ulgi i jak działa

Jeśli planujesz założyć jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce (JDG), będziesz zobowiązany do opłacania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Aby jednak zmniejszyć obciążenia finansowe dla nowych przedsiębiorców, w Polsce funkcjonuje Ulga na start. Wielu początkujących przedsiębiorców, w tym również osoby, które zgłaszają się do nas do VITAN, podchodzi do tego rozwiązania powierzchownie, przez co traci czas i pieniądze. Dlatego dziś, wspólnie z naszym głównym księgowym, omówimy najważniejsze zasady korzystania z ulgi, przedstawimy prawidłowy proces rejestracji oraz wyjaśnimy, jakie obowiązki finansowe pozostają po stronie przedsiębiorcy.

Jakie składki nie są opłacane, a jakie pozostają obowiązkowe

Ulga na start zwalnia wyłącznie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Składkę na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca nadal musi opłacać w pełnej wysokości. Jej wysokość zależy od wybranej formy opodatkowania (Ryczałt, Skala podatkowa, Podatek liniowy). Przykładowo przy Ryczałcie składka jest stała i uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia, natomiast przy Skali podatkowej wynosi 9% dochodu.

W okresie korzystania z Ulgi na start nie opłaca się:

• składki emerytalnej (Emerytalne). Okres korzystania z ulgi nie jest jednak wliczany do stażu ubezpieczeniowego;
• składki rentowej (Rentowe). W tym czasie nie powstaje prawo do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy;
• składki wypadkowej (Wypadkowe). Oznacza to również brak prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego za zdarzenia, które wystąpią w tym okresie;
• składki na Fundusz Pracy.

W czasie obowiązywania Ulgi na start przedsiębiorca nie może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ani opłacać tej składki. Oznacza to, że w przypadku choroby lub korzystania ze świadczeń związanych z macierzyństwem w pierwszych miesiącach prowadzenia działalności ZUS nie wypłaci odpowiednich świadczeń.

Kto może skorzystać z Ulgi na start

Aby skorzystać z ulgi, należy jednocześnie spełnić dwa warunki:

1. Założyć JDG po raz pierwszy albo ponownie, przy czym od zamknięcia lub zawieszenia poprzedniej działalności musi upłynąć co najmniej 60 miesięcy.
2. Nie świadczyć tych samych usług na rzecz byłego pracodawcy. Prawo do ulgi zostanie utracone, jeśli w ramach współpracy B2B będziesz wykonywać te same obowiązki, które wcześniej realizowałeś jako pracownik etatowy. Przepisy uwzględniają nie tylko aktualnego pracodawcę – ograniczenie dotyczy wszystkich byłych pracodawców, u których byłeś zatrudniony na podstawie Umowy o pracę w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Przykład: jeśli zakończyłeś pracę w firmie IT w 2025 roku (lub nawet w styczniu 2026 roku), a następnie otworzysz JDG w 2026 roku, nie będziesz mógł świadczyć na rzecz tej samej firmy usług programistycznych w okresie korzystania z Ulgi na start.

Z ulgi można natomiast skorzystać, jeśli zmieniłeś profil działalności. Przykładowo wcześniej pracowałeś jako manager sprzedaży, a obecnie świadczysz usługi związane z konfiguracją reklam targetowanych.

Krok po kroku – jak skorzystać z Ulgi na start

W przypadku ZUS terminy są bardzo rygorystyczne, dlatego ich przekroczenie może skutkować automatycznym objęciem przedsiębiorcy pełnymi składkami.

1. Rejestracja w CEIDG-1. Podczas składania wniosku o wpis do CEIDG należy wskazać datę rozpoczęcia działalności. Warto pamiętać o zasadzie drugiego dnia miesiąca, która pozwala zyskać dodatkowy miesiąc ulgi. Jeśli rozpoczęcie działalności zostanie wskazane na 1. dzień miesiąca, miesiąc ten będzie liczony jako pierwszy pełny miesiąc korzystania z ulgi. Jeżeli natomiast działalność rozpocznie się 2. dnia miesiąca lub później, niepełny miesiąc nie zostanie wliczony do sześciomiesięcznego okresu obowiązywania ulgi.
2. Złożenie formularza ZUS ZZA. Na zgłoszenie do ZUS przedsiębiorca ma dokładnie 7 dni od rozpoczęcia działalności. Należy przy tym prawidłowo wskazać kod tytułu ubezpieczenia. Dla Ulgi na start obowiązuje kod 05 40 00 (054000).
3. Składanie dokumentów ZUS. Przedsiębiorca korzystający z Ulgi na start musi prawidłowo rozliczać składkę zdrowotną i składać wymagane dokumenty do ZUS. W większości przypadków służy do tego formularz ZUS DRA, który należy przekazać w obowiązujących terminach. Niedopełnienie tego obowiązku może prowadzić do problemów z rozliczeniami. 

Jakich obowiązków Ulga na start nie znosi

Korzystanie z ulgi nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku opłacania podatku dochodowego (PIT) ani podatku od towarów i usług (VAT), jeśli charakter prowadzonej działalności wymaga rejestracji jako podatnik VAT. W takim przypadku należy zarejestrować się jako podatnik VAT oraz składać deklaracje JPK_V7.

Niezależnie od korzystania z ulgi przedsiębiorca ma również obowiązek prowadzenia Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR) albo Ewidencji Przychodów – już od pierwszego dnia prowadzenia działalności.

Co zrobić po upływie 6 miesięcy?

Wszystkim klientom, którym pomagamy w uzyskaniu tej ulgi, przypominamy, że Ulga na start nie przedłuża się automatycznie. Zakończenie okresu preferencji wymaga podjęcia odpowiednich działań.

Po upływie sześciu miesięcy przedsiębiorca ma jeszcze 7 dni na dopełnienie formalności w ZUS. Należy wyrejestrować się z dotychczasowego ubezpieczenia, składając formularz ZUS ZWUA, a następnie zgłosić się do programu Preferencyjny ZUS (preferencyjne składki społeczne przez kolejne 24 miesiące), składając formularz ZUS ZUA z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia 05 70 00.

Jeżeli przedsiębiorca nie dopełni tych formalności w terminie, ZUS może automatycznie objąć go obowiązkiem opłacania pełnych składek.

Aby uniknąć błędów na początku działalności, rekomendujemy, aby nasz księgowy w Warszawie skonsultował z Państwem wszystkie kwestie związane z otwarciem i prowadzeniem firmy.