Preferencyjny ZUS dla JDG

Przez 7 lat działalności naszej agencji w Polsce pomogliśmy założyć setki jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG). Jedno z pierwszych pytań, które zadają początkujący przedsiębiorcy, brzmi: jak nie przepłacić na podatkach i składkach na starcie? Wyjaśniamy, czym jest Preferencyjny ZUS – ulga, która pozwala zgodnie z prawem obniżyć składki społeczne przez 24 miesiące.

Czym jest Preferencyjny ZUS

Preferencyjny ZUS to rozwiązanie, które umożliwia nowym przedsiębiorcom opłacanie składek społecznych od obniżonej podstawy wymiaru. Głównym celem tej ulgi jest wsparcie osób rozpoczynających działalność gospodarczą poprzez zmniejszenie obowiązkowych kosztów w pierwszych latach prowadzenia firmy, kiedy biznes dopiero się rozwija, a dochody często są niestabilne.

Warto pamiętać, że Preferencyjny ZUS nie zwalnia z obowiązku opłacania wszystkich składek ubezpieczeniowych. Najczęściej przedsiębiorcy korzystają z niego po zakończeniu okresu Ulgi na Start, jednak można z niego skorzystać również niezależnie od tej ulgi, o ile spełnia się ustawowe warunki.

Zalety Preferencyjnego ZUS

Największą zaletą jest obniżenie miesięcznych obowiązkowych kosztów prowadzenia działalności. To szczególnie ważne dla początkujących przedsiębiorców, freelancerów, specjalistów IT, konsultantów, osób świadczących usługi oraz wszystkich, którzy planują rozpocząć własny biznes w Polsce.

Dla wielu przedsiębiorców oznacza to realną możliwość przeznaczenia zaoszczędzonych środków na reklamę, zakup sprzętu, rozwój kompetencji czy pozyskiwanie nowych klientów.

Kto może skorzystać z programu

Nie każdy przedsiębiorca ma prawo do Preferencyjnego ZUS. Aby skorzystać z ulgi, należy spełnić kilka ustawowych warunków.

Przedsiębiorca może skorzystać z Preferencyjnego ZUS, jeśli:

zarejestrował nową JDG lub nie prowadził działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy;
nie świadczy na rzecz byłego pracodawcy takich samych usług, jakie wykonywał wcześniej jako pracownik, w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym;
dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w ZUS w wymaganym terminie.

Przykłady z praktyki „Vitan” – sytuacje graniczne

Przypadek 1 (Odmowa). W 2025 roku zgłosił się do nas programista z Warszawy. Po zakończeniu zatrudnienia podpisał kontrakt B2B z byłym pracodawcą i był przekonany, że będzie mógł korzystać z Preferencyjnego ZUS. Po analizie okazało się jednak, że zakres jego obowiązków był identyczny z tym, który wykonywał wcześniej na podstawie Umowy o pracę. Z tego powodu ZUS odmówił przyznania ulgi.

Przypadek 2 (Legalna zmiana zakresu usług). Inny nasz klient, projektant stron internetowych, również odszedł z agencji i rozpoczął własną działalność. Zamiast jednak kontynuować współpracę z byłym pracodawcą na tych samych zasadach, podpisał umowy z nowymi klientami. Dla poprzedniego pracodawcy zrealizował jedynie jednorazowy projekt, ale w innym zakresie – dotyczącym konfiguracji kampanii reklamowych, których wcześniej nie wykonywał w ramach umowy o pracę. Kontrola ZUS zakończyła się pozytywnie – w tym przypadku uznano, że zakres świadczonych usług różnił się od obowiązków wykonywanych wcześniej na podstawie umowy o pracę.

Jakie składki obejmuje Preferencyjny ZUS

Preferencyjny ZUS nie zwalnia z obowiązku opłacania składek społecznych – pozwala jedynie naliczać je od niższej podstawy wymiaru. (do 30% minimalnego wynagrodzenia).

Ponieważ w 2026 roku płaca minimalna ponownie wzrosła, podstawa wymiaru składek wynosi:

4 806 × 0,30 = 1 441,80 zł.

W ramach Preferencyjnego ZUS przedsiębiorca w 2026 roku opłaca:

Emerytalne – składka emerytalna 19,52% – 281,44 zł.
Rentowe – składka rentowa 8% – 115,34 zł.
Wypadkowe – składka na ubezpieczenie wypadkowe 1,67% – 24,08 zł.
Chorobowe – dobrowolna składka na ubezpieczenie chorobowe 2,45% – 35,32 zł.
Składka zdrowotna – naliczana i opłacana według odrębnych zasad, zależnych od wybranej formy opodatkowania.

Łączna wysokość miesięcznych składek społecznych wynosi:

420,86 zł – bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
456,18 zł – z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Dla porównania – przy pełnym ZUS w 2026 roku te same składki społeczne wynoszą od 1 788 zł do 1 926 zł miesięcznie.

Czym Preferencyjny ZUS różni się od Ulgi na Start

Choć oba rozwiązania zostały stworzone z myślą o wsparciu nowych przedsiębiorców, istnieją między nimi istotne różnice.

Pierwsza dotyczy okresu obowiązywania. Ulga na Start przysługuje przez 6 miesięcy, natomiast Preferencyjny ZUS można opłacać przez 24 miesiące.

Druga różnica dotyczy zakresu składek. Korzystając z Ulgi na Start, przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składek społecznych, ale nadal ma obowiązek opłacania składki zdrowotnej. W przypadku Preferencyjnego ZUS składki społeczne są już obowiązkowe, jednak naliczane od obniżonej podstawy.

Różnica dotyczy również ubezpieczenia chorobowego. W ramach Preferencyjnego ZUS można do niego przystąpić dobrowolnie, natomiast podczas korzystania z Ulgi na Start nie ma takiej możliwości.

Jak prawidłowo przejść na Preferencyjny ZUS

Aby ZUS nie zakwestionował prawa do ulgi z powodu błędów formalnych, warto przestrzegać poniższej procedury:

Pilnuj terminów. Na zgłoszenie do ubezpieczeń masz dokładnie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia. Jeśli przechodzisz z Ulgi na Start, termin liczy się od dnia następującego po zakończeniu 6-miesięcznego okresu.
Złóż właściwe formularze. Do ZUS należy przekazać dwa dokumenty: ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z dotychczasowego ubezpieczenia) oraz ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń z preferencyjnymi składkami).
Wpisz prawidłowy kod tytułu ubezpieczenia. Dla Preferencyjnego ZUS standardowo stosuje się kod 05 70 XX, a w przypadku osób z potwierdzoną niepełnosprawnością – 05 72 XX.
Nie zapomnij o ubezpieczeniu chorobowym. To jeden z najczęstszych błędów naszych klientów. Jeśli dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie zostanie zgłoszone od pierwszego dnia, późniejsze zgłoszenie spowoduje rozpoczęcie okresu wyczekiwania, co opóźni prawo do płatnego zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego.

Jeśli nie masz pewności, czy Twój kontrakt B2B z byłym pracodawcą został prawidłowo przygotowany lub obawiasz się błędów przy zgłoszeniach do ZUS, eksperci Vitan pomogą Ci przeprowadzić cały proces bez ryzyka i niepotrzebnych kosztów. Warto pamiętać, że korygowanie błędów w ZUS po czasie niemal zawsze okazuje się znacznie droższe niż ich uniknięcie od samego początku.